نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت فناوری، دانشگاه شهید بهشتی تهران ، دانشکده مدیریت و حسابداری

2 استادیار دانشگاه شهید بهشتی

3 عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

سیاست‌گذاری با هدف توسعه فناوری، کارکرد اساسی دولت‌ها و فرآیند مداخله آن‌ها به منظور دستیابی به نتایج و تحقق چشم‌اندازهای اقتصادی و اجتماعی است. مطالعات سیاست‌گذاری به دنبال توصیف و تبیین سیاست‌گذاری دولت‌ها و نحوه اثرگذاری و ایجاد تغییر در آن است. حوزه انرژی از جمله انرژی‌های تجدیدپذیر و همچنین توسعه فناوری‌های تجدیدپذیر نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین حوزه‌های مسائل عمومی، همواره متاثر از مداخلات مستقیم و غیرمستقیم دولت است. در این راستا هدف این مقاله بررسی چالش‌های تاثیرگذار بر فرآیند سیاست‌گذاری توسعه فناوری‌های تجدیدپذیر در ایران می‌باشد که به این منظور از روش مدل‌سازی ساختاری-تفسیری استفاده شده است تا روابط متقابل میان این چالش‌ها بیان شود. علاوه براین، از تحلیل MICMAC نیز برای تشخیص قدرت نفوذ و وابستگی هر یک از چالش‌ها استفاده شده است. پس از تحلیل داده‌ها، چالش‌های تاثیرگذار بر فرآیند سیاست‌گذاری توسعه فناوری‌های تجدیدپذیر در 5 سطح مختلف طبقه‌بندی شدند و با توجه به روابط متقابل بین آن‌ها به صورت مدل ساختاری-تفسیری ارائه شد. همچنین پس از تحلیل MICMAC متغیرها در سه گروه متغیرهای وابسته، مستقل و خودمختار قرار گرفتند و هیچ متغیری در گروه متغیرهای پیوندی قرار نگرفت. یافتهها نشان داد که «پشتیبانی از نوآوران موفق»، «ظرفیت جذب سرمایه»، «هزینه‌های راه‌اندازی نامشخص» و «اثبات اثربخشی سیاست‌ها» از اساسی‌ترین چالش‌های تاثیرگذار بر فرآیند سیاست‌گذاری توسعه فناوری‌های تجدیدپذیر در ایران می‌باشند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Interpretive-structural modeling of challenges affecting the policy-making process of renewable energy technologies development in Iran

نویسندگان [English]

  • Amir Ghorbani 1
  • Kiarash Fartash 2
  • Mohammadsadegh Khayatian 3

1 Master of Management of Technology, Management and accounting faculty , Shahid beheshti university

2 Assistant Professor, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

3 Faculty of Shahid Beheshti University

چکیده [English]

Policy-making with the aim of technology development is the basic function of governments and their intervention process in order to achieve results and realize economic and social prospects. Policy studies seek to describe and explain the policy of governments and how to influence and change it. The field of energy including renewable energy, as well as the development of renewable technologies, as one of the most important areas of public issues, is always affected by direct and indirect government interventions. In this regard, the purpose of this article is to investigate the challenges affecting the policy-making process of renewable technology development in Iran. For this purpose, the method of interpretive structural modeling has been used to express the interrelationships between these challenges. In addition, MICMAC analysis has been used to identify the influence and dependence of each of the challenges. After analyzing the data, the challenges affecting the policy-making process of renewable technology development were classified into five different levels and according to the interrelationships between them, it was presented as an interpretive structural model. Also, after MICMAC analysis, the variables were divided into three groups of dependent, independent, and autonomous ones, and no variables were included in the group of linked ones. The findings show that "supporting successful innovators", "capital raising capacity", "uncertain start-up costs", and "proving the effectiveness of policies" are among the main challenges affecting the policy-making process of renewable technology development in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Technology development
  • Policy-making
  • Renewable Energy
  • Interpretive Structural Modeling

[1]        حاجی­حسینی، حجت‌اله؛ کریمیان، زهره؛ "فرآیند سیاست‌گذاری و حکمرانی علم، فناوری و نوآوری"، نشریه سیاست علم و فناوری، سال 11، شماره 2، صص 85-71، 1398.

[2]        طهماسبی، حمزه امین؛ "شناسایی و تعیین عوامل اصلی توسعه تکنولوژی با استفاده از مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) (مطالعه موردی: بنگاه‌های کوچک و متوسط استان گیلان)"، نشریه توسعه تکنولوژی صنعتی، دوره 16، شماره 34، صص 38-28، 1397.

[3]        فکور، بهمن؛ حاجی­حسینی، حجت‌اله؛ انصاری، محمدتقی؛ " سیاست‌های نوآوری طرف تقاضا(ماهیت، ابزارها، منطق سیاستی ،چالش‌ها و روند به­کارگیری آنها)"، نشریه توسعه تکنولوژی صنعتی، دوره 16، شماره 32، صص 38-29، 1397.

[4]        عباسی گودرزی، علی؛ عباس، ملکی؛ "سیاست‌گذاری جمهوری اسلامی ایران در بهره‌برداری بهینه از منابع انرژی تجدیدپذیر"، نشریه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، دوره 7، شماره 23، صص 174-159، 1396.

[5]        قلی‌پور، رحمت‌اله؛ غلام‌پور آهنگر، ابراهیم؛ فرآیند سیاست‌گذاری عمومی در ایران، انتشارات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، 1389.

[6]        قربانی، امیر؛ بررسی عوامل موثر بر توسعه کنام فناورانه سیستم‌های خورشیدی فتوولتائیک در ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، 1398.

[7]        کریمی زارچی، محمد؛ فتحی، محمدرضا؛ رئیسی نافچی، سمانه؛ "ارائه مدل توانمندسازهای نوآوری تکنولوژیک در صنایع کوچک و متوسط با به­کارگیری روش مدل سازی ساختاری- تفسیری"، نشریه توسعه تکنولوژی صنعتی، دوره 17، شماره 36، صص 82-73، 1398.

[8]        لطیفی، میثم؛ عبدالحسین‌زاده، محمد؛ آذرفر، امیر؛"طراحی الگوی جانشین‌پروری در سازمان‌های دولتی از طریق کاربست مدل‌سازی ساختاری-تفسیری"،نشریه مدیریت سازمان‌های دولتی، دوره 4، شماره 4، صص 50-33، 1395.

[9]        محقر، علی؛ اصلانی، علیرضا، ثقفی، فاطمه؛ ملکی، علی؛ خلیلی، سجاد؛ "تحلیل نقش بازیگران حکمرانی بخش بالادستی صنعت نفت ایران در شکست‌های نظام نوآوری بخشی: مطالعه چند موردی"، نشریه سیاست‌گذاری عمومی، دوره 5، شماره 2، صص 184-168، 1398.

[10]   وحید، مجید؛ رنجبر، محسن؛ "آسیب‌شناسی بعد سیاسی حکمرانی آب در ایران (1392-1368)"، نشریه سیاست‌گذاری عمومی، دوره 4، شماره 4، صص 223-203، 1397.

[11]   وزارت نیرو؛ گزارش ماهیانه صنعت آب و برق، اردیبهشت ماه 1399، قابل دسترس در:  http://isn.moe.gov.ir

[12]   فرتاش، کیارش؛ خیاطیان یزدی، محمدصادق؛ قربانی، امیر؛ "آسیب‌شناسی نقش کنشگران در ساختار حکمرانی انرژی خورشیدی ایران"، نشریه سیاست‌گذاری عمومی، دوره 6، شماره 2، صص 180-161، 1399.

 

[13]    Ahmad, M.; et al.; “Interpretive Structural Modeling and MICMAC Analysis for Identifying and Benchmarking Significant Factors of Seismic Soil Liquefaction”, Applied science, Vol. 9, Issue 2, p. 233, 2019.

[14]    Attri, R.; Dev, N.; Sharma, V.; “Interpretive Structural Modelling (ISM) approach: An Overview”, Research Journal of Management Sciences, Vol. 2, Issue 2, pp. 3-8, 2013.

[15]    Behl, A.; Pal, A.; “Sustainability of environmentally sound technologies using interpretive structural modelling”. International Journal of Innovation and Sustainable Development, Vol. 13, Issue 1, pp. 1–19, 2019.

[16]    Biswal, J. N.; et al.; “Interpretive Structural Modeling-based Framework for Analysis of Sustainable Supply Chain Management Enablers: Indian Thermal Power Plant Perspective”, Journal of Operations and Strategic Planning, Vol. 1, Issue 1, pp. 34–56, 2018.

[17]    Gholami, H.; et al.; “An ISM Approach for the Barrier Analysis in Implementing Green Campus Operations: Towards Higher Education Sustainability”, Sustainability, Vol. 12, Issue 1, p. 363, 2020.

[18]    Goulder, L. H.; Parry, I. W. H.; “Instrument Choice in Environmental Policy”, Review of Environmental Economics and Policy, Vol. 2, Issue 2, pp. 152-174, 2008.

[19]    Weber, K. M.; Rohracher, H.; “Legitimizing research, technology and innovation policies for transformative change”, Research Policy, Vol. 41, Issue 6, pp. 1037–1047, 2012.

[20]    Raven, R.; Walrave, B.; “Overcoming transformational failures through policy mixes in the dynamics of technological innovation systems”, Technological Forecasting and Social Change, 153, 119297, 2020.

[21]    Zhang, S., Andrews-Speed, P., & Zhao, X. “Political and institutional analysis of the successes and failures of China’s wind power policy”. Energy Policy, 56, 331–340, 2013.

[22]    Samant, S., Thakur-Wernz, P., & Hatfield, D. E. “Does the focus of renewable energy policy impact the nature of innovation? Evidence from emerging economies”, Energy Policy, Vol. 137, 111119, 2020.

[23]    Shubbak, M. H.; Shubbak, M. H.; “The technological system of production and innovation: The case of photovoltaic technology in China”, Research Policy, Vol. 48, Issue 4, pp. 993-1015, 2019.

[24]    Howlett, M.; Ramesh, M.; Wu, X.; “Understanding the persistence of policy failures: The role of politics, governance and uncertainty”, Public Policy and Administration, Vol. 30, Issue 3-4, pp. 209-220, 2015.

[25]    IRENA, IEA and REN21; “Renewable Energy Policies in a Time of Transition”, IRENA, OECD/ IEA and REN21, 2018.

[26]    Ma, G.; et al.; “Interpretive Structural Model Based Factor Analysis of BIM Adoption in Chinese Construction Organizations”, Sustainability, Vol. 11, Issue 7, p. 1982, 2019.

[27]    Oughton, C.; Landabaso, M.; Morgan, K.; “The Regional Innovation Paradox: Innovation Policy and Industrial Policy”, The Journal of Technology Transfer, Vol. 27, Issue 1, pp. 97-110, 2002.

[28]    McConnell, A.; “What is policy failure? A primer to help navigate the maze”, Public Policy and Administration, Vol. 30, Issue 3-4, pp. 221–242, 2015.

[29]    Sagar, A. D.; Holdren, J. P.; “Assessing the global energy innovation system: some key issues”, Energy Policy, Vol. 30, Issue 6, pp. 465-469, 2002.

[30]    Elmustapha, H.; Hoppe, T.; Bressers, H.; “Comparing two pathways of strategic niche management in a developing economy; the cases of solar photovoltaic and solar thermal energy market development in Lebanon”, Journal of Cleaner Production, Vol. 186, pp. 155-167, 2018.

[31]    Zaini, S.; Akhtar, A.; “Modelling the sustainable development goals for India - an interpretive structural modelling approach”, World Review of Science, Technology and Sustainable Development, Vol. 15, Issue 1, pp. 46-65, 2019.